Zahiriddin Muhammad Bobur 

Zahiriddin Muhammad Bobur    Zahiriddin Muhammad Bobur  (1483-1530)   XVI asr boshlarida taniqli shoir va davlat arbobi Zahiriddin Muhammad Boburning Hindiston zaminida boburiylar saltanatiga asos solib, XIX asrga qadar mazkur sulolaning ushbu mamlakatda bunyodkorlik va ma’rifatparvarlik ishlarini olib borgani tarixdan yaxshi ma’lum. Zahiriddin Muham­mad Bobur 1483-yil 14-fevralda Andijon shahrida tug`ilgan. Otasi, Amir Temurning pannevarasi Umarshayx … Читать далее

Afanasiy Nikitin 

Afanasiy Nikitin  Afanasiy Nikitin (1433-1475)   Rossiyaning Tver shahridan bo`lgan Afa­nasiy Nikitin Ozarbayjon va Eron orqali Hindistonga sayohat qilgan taniqli rus sayyohi, savdogari va yozuvchisidir. Hindiston safaridan qaytayotib Afrikaning Efiopiya va Somali qirg`oqlarida, Ummon va Turkiyada bo`lgan. Ushbu sayohatining natijasi sifatida «Uch dengiz osha sayohat» (Kaspiy, Arabiston va Qora dengiz) nomli tarixiy-geografik va adabiy qimmatga … Читать далее

Abdurazzoq Samarqandiy 

Abdurazzoq Samarqandiy  Abdurazzoq Samarqandiy (1413-1482)   Amerikani kashf etgan Xristofor Kolumb aslida Yevropadan Hindistonga boradigan dengiz yo`lini topmoqchi bo`lgani tarixdan ma’lum. Ammo uning bu orzusini portugal sayyohi Vasko da Gama 1498-yilda Afrikani aylanib o`tib, Yevropadan Hindistonga den­giz yo`lini ochish orqali amalga oshirgan. «Uch dengiz osha sayohat» asari muallifi, rus sayyohi Afanasiy Nikitin ham 1466-1472- yillarda … Читать далее

Mirzo Ulug`bek 

Mirzo Ulug`bek                                               Mirzo Ulug`bek  (1394-1449)   Buyuk olim va davlat arbobi, temuriylar sulolasining yorqin namoyandasi Mirzo Ulug`bekning nomi dunyo fani sahifalariga zarhal harflar bilan bitilgan. Uning astronomiya, matematika, geometriya, geogra­fiya va boshqa qator fanlar rivojiga … Читать далее

Hofizi Abru 

Hofizi Abru  Hofizi Abru  (1362-1431)     Temuriylar sulolasining tarixchisi va geografi Hofizi Abru (asl ismi — Shahobiddin Abdulloh ibn Lutfilloh al-Havofiy) 1362-yilda Hirot shahrida tavallud topgan. Manbalarga ko`ra, faoliyatini Amir Temurning yurishlaridan birida munshiy (kotib) vazifasidan boshlagan. Zukko olim, kuchli shaxmatchi sifatida ham tanilib, umrining oxirigacha temuriylarning saroy yilnomachisi sifatida faoliyat olib borgan. Hayoti … Читать далее

Rui Gonsales De Klavixo 

Rui Gonsales De Klavixo    Rui Gonsales De Klavixo (? — 1412)   Sohibqiron Amir Temur hukmronlik qilgan XV asrdagi Movarounnahr va uning ba’zi shaharlari haqida yozilgan tarixiy-geografik manbalar ichida mashhur ispan sayyohi Rui Gonsales de Klavixoning Samarqandga qilgan safari kundaligi muhim o`rin tutadi. 1403-yilda Kastiliya qiroli Enrike III ning Amir Temur saroyidagi elchisi etib … Читать далее

Ibn Batuta 

Ibn Batuta    Ibn Batuta (1304-1377)   O`rta asrlarda Sharq mamlakatlarida yaratilgan ilmiy-geografik adabiyotlar  o`rtasida safar janrida, ya’ni sayyohlarning o`z ko`zlari bilan ko`rib, ol­gan taassurotlari asosida turli mamlakatlarni tasvirlagan asarlar muhim o`rin tutadi. Ushbu janrda mahorat bilan bitilgan dastlabki asarlardan biri «Ibn Fadlonning Volgaga sayohati» 922-yilda Bag`dodda chop etilgan. Ammo mutaxassislarning fikricha, buyuk arab sayyohi … Читать далее

Marko Polo 

Marko Polo  Marko POLO   (1254-1324)    Har bir chet ellik sayyohga katta shubha bilan qaralgan XII-XIII asrlarda Yevropadan Osiyoga kelib savdo ishlarini ustalik bilan yuritish va hatto, o`zga yurt xoqoni xizmatiga kirib, maslahatchi darajasiga erishish kat­ta jasorat va zukkolikni talab etadi. 1254-yilning 15-sentyabrida venetsiyalik savdogar oilasida dunyoga kelgan Marko Polo o`rta asrlardagi Osiyo davlatlarining … Читать далее

Villem Rubruk 

Villem Rubruk  Villem Rubruk (1215-1291)   Turli manbalarda fransuz sayyoh, deb tilga olinadigan Villem Rubruk (asli ismi — Giyom de Rubruk) 1215-yilda hozirgi Belgiyaning Flandriya o`lkasida tug`ilgan. Manbalarga ko`ra, sayyoh fran­suz qiroli Lyudovik IX ning xizmatida bo`lib, yettinchi salib yurishi davrida uni kuzatib borgan va o`sha davrdagi barcha vokealarni qog`ozga tushirgan.   XIII asrda mo`g`ullarning … Читать далее

Idrisiy 

Idrisiy  Idrisiy (1100-1165)    Yer sharining birinchi ming yillik boshlaridagi holati, undagi asosiy geo­grafik ob’ektlar tasvirlangan xaritalarni bir qator olimlar tuzishga muvaffaq bo`lgan. Ammo ular orasida o`zi sayohat qilib, ko`rgan-kechirganlarini matnga va xaritaga tushirgan sayyoh-olimlar esa sanoqli. Ana shunday olimlardan biri 1100-1165 yillarda yashab ijod qilgan arab geografi Al-Idrisiydir.   Al-Idrisiy (to`liq nomi — Abu … Читать далее